Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘ბებია’

ხანდახან, შესაძლებელია შუადღისას, როცა მზე უკვე საძინებლის მხრიდან გადაინაცვლებს და აივანს მოადგება, ცივი, ნაყინიანი ყავის მაგივრად ლეპტოპი მოიდგა გვერდით და წახვიდე სვლით, ფიქრებით უკან, ბავშვობისკენ, სიცხით გაჩირაღდნებულ დღეებში, მიატოვო საკუთარი მძინარე ბავშვი საძინებელში და წახვიდე იმ სახლში, რომელიც ეხლა სულ სხვანაირია, ბევრად კომფორტული, ბევრად ლამაზი, ბევრად სუფთა, სადაც დგას ბამბუკის ხეებისგან გაკეთებული წიგნის კარადები, სადაც ყველაფერი არის ძალიან ახლობელი და უყურო შენს ბავშვობას, ვერმიშელების ფეხებიან გოგოს, ბებოს და დეიდებს, ვაშლის ხეს, რომელიც იდგა სახლის წინ, ორ პაწაწინა ჯუჯას, ლოყებდაბერილს და წვერებიანს, გაიხსენო მწვანე რკინის ჭიქები, რომლითაც საღამოობით ვსვამდით ჩაის და ვატკბობდით შაქრით, ბაბუას ლექსები და საირმის წყალი.

მნიშვნელოვანი ცვლილება არ მომხდარა, უბრალოდ სახლს საძირკველი გავუმაგრეთ, წინ აივანი დავამატეთ, უკანა ოთახი გავაერთიანეთ და ბევრი საწოლები გავშალეთ, რადგან ჩვენ ყველა ერთად ბევრი ვართ, ბევრ ხალხს კი შესაბამისად ბევრი საწოლი ჭირდება დასაძინებლად.

ეზოში სიმწვანეა, კვიპარისებმა გაიხარეს და უზარმაზარი გახდნენ, სახლის სახურავამდე არიან ასულები. აივნის გვერდით ალუჩის ხეა და მზისგან ნაწილობრივ იცავს აივანს, ეზოში წითელი ვარდები ყვავილობს, პატარა ეზო მთლიანად გადამწვანებელია სხვადასხვა ჯიშის ხეებით, ვაშლი, მსხალი, ვაშლ-ატამი, თხილი, ტყემალი და ა.შ

ბებია არის ძალიან ღონიერი და ჯანიანი ქალი, ბებია არის იმ სახლში ყველაფერი. გადანახული გემრიელობების და სახლის მარაგის ბურჯი. ბებია არის ის ქალი, რომელიც როცა სევდიანდება ზის აივანზე და მღერის, მერე ეს სევდები სადღაც ქრება და იფანტება, შეიძლება ხანისწყალსაც უერთდება. ბებია არის ყველაზე სოციალიზებული ქალი რაიონში, ყველაზე აქტიური და ყველაზე პოლიტიზირებული, ბებია ებრძვის უსამართლობას, ჩხუბობს, კამათობს და ეძებს სიმართლეს. ბებია არის 8 შვილის დედა და ორი შვილთაშვილის ბებია. ბებიას შეუძლია ზუსტად ათი სახეობის კერძი მოამზადოს შვილებისთვის და შვილიშვილებისთვის, პარასკეობით ან კვირაობით კი წავიდეს ბაზარში და ტაქსით მოზიდოს სარჩო-საბადებელი, მერე წამოწვეს და დაისვენოს. ის არასდროს წუწუნებს.IMG_5619

ჩვენ შვილებს და შვილიშვილებს შეგვიძლია ვიძინოთ 11 საათამდე, მერე ავდგეთ და მივირთვათ გემრიელობები, შემდეგ დავლიოთ ყავა აივანზე და მერე შევუდგეთ სახლის დალაგებას, ოღონდაც ძალიან საფუძვლიანად, დავწმინდოთ ყველაფერი რაც კი სახლში არსებობს, გადმოვალაგოთ და დავწმინდოთ წიგნის თაროები, ფანჯრის მინები და ჭურჭელი და სხვა არასაჭირო ხარახურა ეგრევე ნაგავში გადავყაროთ.

ყველაზე მეტად, რაც ამ სახლში მეამაყება წიგნებია, რომლებმაც ჩემი ცხოვრება შეცვალა, ყველაზე დიდი საჩუქარი ცხოვრებაში,  ბედნიერების ფეიერვერკები და ზაფხულობით სიგრილე სახლის უკანა ოთახში, სადაც არავინ დაგიშლის იკითხო ნებისმიერი რამ, რაც გულს გაუხარდება, იქნება ეს სელმა ლაგერლოფის “ნილსისა და ბატების თავგადასავალი”, ასტრიდის პეპი, ემილი, კარლსონი, სალტკროკელები, ბიულერბიული ბავშვები, პატარა ჯადოქარი, ტომ სოიერი და ათასი სხვა.

ამ წიგნების გადამკიდე ჩვენ არასდროს დავბერდებით.

 

 

 

Read Full Post »

ამბავი 1.  ერთადერთი ქალი, რომელსაც წინააღმდეგობას ვერ ვუწევ, რომ ქალის ერთადერთი ფუნქცია , მხოლოდ შვილიერება არ არის ბებიაჩემია.  მან ცხრა შვილი გააჩინა, ისე  რომ,  არავის არაფერი დაუძალებია, უნდოდა და აჩენდა, შვილიერება აბედნიერებდა, არც ქმარს და არც ნათესავებს დაუძალებია, შვილები გამიმრავლეო, ხანდახან მეზობლებსაც უმალავდა მუცელს. დასცინოდნენ. თუ ცხოვრების უმთავრესი მიზანი ბედნიერების მოპოვებაა, მან ეს შეძლო. ყოველშემთხვევაში ის ასე ამბობს და მე არ მაქვს არანაირი უფლება, მისი  განცდები გადავამოწმო და გონივრული ეჭვი შევიტანო მის სისწორეში.

მეორე ამბავი – ჩემია. ადრეც ვწერდი ამაზე. გინეკოლოგთან მისული, როგორ გამოვიქეცი უკან. საქმე რაში იყო? დაქორწინებიდან ერთი წელი ბავშის გაჩენისგან თავს ვიკავებდი, მიზეზი ის იყო რომ,   მუშაობას ვაპირებდი, თან  სანამ ბავშვზე ვიფიქრებდი მანამდე მინდოდა ყველაფერი გამომეკვლია და მომზადებული ვყოფილიყავი რეპროდუქციისთვის. ეს სიტუაცია ავუხსენი ექიმ  თ-ს, რომელმაც ჯერ  სასტიკი საყვედურებით ამავსო, შემახსენა რა ჩემი ვალი ოჯახის წინაშე, ქმრის, დედამთილის და მამათილის, სრულიად ქართველი ერის წინაშე, რომ მე ვალდებული ვარ, ოჯახს გავუჩინო შვილიშვილი, რომ ქალის მოვალეობაც ეს არის და ბოლოს მკითხა თუ რას  ამბობდა ამაზე ჩემი მოძღვარი, დატუქსული და “შერცხვენილი” გამოვედი მისი კაბინეტიდან და რა თქმა უნდა მას შემდეგ მასთან აღარ მივსულვარ.

ჩემი ექიმის საქციელი ცხადად აჩვენებს, თუ როგორ რეაგირებს ქალის უფლებაზე საზოგადოების ერთ- ერთი  წარმომადგენელი, რომელიც ამასთან ერთად ექიმია და არანაირად არ აქვს უფლება მორალისტური დირექტივებით აავსოს პაციენტი, გაკიცხოს მისი საქციელი და ა.შ. ამასთან ერთად, როგორც ქალს სულ ცოტათი მაინც მართებს ოდნავ სოლიდარულობა გამოიჩინოს მეორე ქალის მიმართ.

ჩემი პირადი მაგალითიდან და სხვადასხვა ემპირიული დაკვირვებებიდან გამომდინარე  ცხადია , რომ ქალის არჩევანში, მის უფლებებში არა მარტო ოჯახის წევრები, მეზობლები და ნათესავები ერევიან უხეშად, არამედ მკურნალ ექიმსაც შეუძლია მორალური დირექტივების მოცემა და დატუქსვა. ზოგადად, საზოგადოებრივი აზრს საკმაოდ ძლიერი მარწუხები აქვს და ძლიერი უნდა იყო, რომ მას გაუძლო.

ერთ კვირაზე მეტია, აქტუალური გახდა აბორტების თემა, როგორც მოწინაღმდეგეებში და ასევე აკრძალვის მომხრეებს შორის ცხარე კამათი მიმდინარეობს ამ თემაზე, დისკუსიაში თანაბრად არიან ჩართული , როგორც ქალები, ასევე მამაკაცები, ვაკვირდები ამ დისკუსიებს და მაინც მგონია, რომ იმის მაგივრად, რომ პრობლემის ცენტრისკენ მივდიოდეთ, რატომღაც განზე ვუხვევთ, ეს კიდევ პრობლემის მოგვარებას ართულებს. ყველაზე სამწუხარო ის არის, რომ აზრს არავინ ეკითხება ქალებს, არავინ აძლევს მათ ინფორმაციას, არავინც არ ცდილობს აამაღლოს მათი ცნობიერება ამ კუთხით, გამოსავალი ნაპოვნია –   აკრძალვა, ეს კი ისევ სავალალო მდგომარეობასთან მიგვიყვანს, აბორტების პრობლემა ამით არ მოგვარდება, პირიქით გაიზრდება უკანონო აბორტების  რიცხვი.  ასევე, არიან ქალები, რომლებისთვისაც აბორტი იოლი გზაა ორსულობის შესაჩერებლად, ვიდრე არასასურველი ორსულობისგან თავის დაცვა კონტრაცეფციით, მათ ვიღაცამ უნდა ელაპარაკოს ამაზე, უნდა აუხსნას. ყველაზე გასაკვირი ის არის, რომ როცა აბორტის თემაზე მიდის ლაპარაკი, პასუხისმგებლობა მხოლოდ ქალზე ნაწილდება, კაცები ამ პასუხისმგებლობის მიღმა რჩებიან, მიუხედავად ამისა, ყველამ ვიცით აბორტების უმრავლესობა სწორედ კაცების წაქეზებით ხდება. თუ ამისთვის ქალის რეპროდუქციული ჯანმრთელობის შესახებ ცნობიერების ამაღლება აუცილებელია , ასევე აუცილებელია კაცებსაც ქონდეთ ინფორმაცია კონტრაცეფციის შესახებ.

გენდერული განათლების ნაკლებობა  და ზოგადად, ოჯახური პასუხისმგებლობების თანაბრად გადანაწილების პრობლემა ერთ-ერთი საკითხია თანამედროვე ქართულ ოჯახში. ქორწინება, როგორც სოციალური მოვლენა გულისხმობს აღებული პასუხისმგებლობების თანაბრად გადანაწილებას ცოლ-ქმარს შორის,  მაგრამ თანამედროვე პატრიარქალური გარემო ქართველ ცოლებს არამარტო ქმრის წინაშე აკისრებენ პასუხისმგებლობას, არამედ ქმრის ოჯახის წინაშეც. ხშირად, ამას გოგონებიც ხელს უწყობენ და ამაყად საუბრობენ თავიანთ დედამთილებზე, რომლებმაც რძლად შეიყვანეს ისინი ოჯახში, ამას ემატება ის კაცები, რომლებიც კვლავაც მშობლების ხარჯზე აგრძელებენ ცხოვრებას. ასეთ ოჯახებში, ქმრების ძალადობას ემატება ქმრის მშობლების მხრიდან ძალადობაც, რა თქმა უნდა გამონაკლისებზე ვლაპარაკობ.

ხშირად ვფიქრობ, ქართველი ქალი თავგანწირვასა და მსხვეპლშეწირვას შორის ბალანსს ვერ იცავს, ეს დისბალანსი კი საკმაოდ თვალშისაცემია, ამაში ხშირად საზოგადოებრივი აზრი ” ეხმარება ” და მის მსხვერპლშეწირვას უფრო მეტად ახალისებს, მოუწოდებს  რომ აუცილებელია, ოჯახს შესწირო საკუთარი ინტერესები, უარი თქვას განათლებაზე, განვითარებაზე, კარიერაზე, სამაგიეროდ ქმარს დაახვედროს თბილი კერძი და დაბანილ-დასუფთავებული ბავშვები. რა თქმა უნდა საერთოდ არ ვარ წინააღმდეგი, თუ ცოლი ცდილობს დაღლილი მეუღლესთვის სახლში კომფორტული გარემო შექმნას, მაგრამ ყველამ კარგად ვიცით, როგორ არათანაბრად ნაწილდება ოჯახური პასუხისმგებლობები  ქართულ ოჯახში, ძირითადი დატვირთვა ქალზე მოდის, დიასახლისობა კი დაუფასებელი და აუნაზღაურებელი სამსახურია. ქალს დღის და ხშირად ღამის განმავლობაში უწევს არანორმირებული შრომა, რომ  იდეალური ოჯახის სახე შექმნას საზოგადოებისთვის, მიუხედავად ასეთი  კოლოსალური შრომისა  კაცის შრომის ფონზე ყოველთვის იჩაგრება და სათანადოდ არ ფასდება მისი თავგანწირვა.

ქალთა ძალადობის გამომწვევი ერთ-ერთი მიზეზი მისი ეკონომიკური დაქვემდებარებაა ქმარზე. ქართველი ქალი ფინანსურად მიბმულია მშობლებზე, ქმარზე, ქმრის მშობლებზე, რაც ხშირად ხელს უშლის პიროვნულ განვითარებაში, შემდეგ კი  ოჯახური ძალადობის მიზეზი ხდება, ქმარზე ეკონომიკურად დამოკიდებული ქალი ვერ ახერხებს ძალადობის თავიდან არიდებას, რადგან მის წინ საზოგადოებრივი უფსკრული ისახება, მას არ მიიღებენ მშობლების ოჯახში, არ აქვს კერძო საკუთრება, იგი მარგინალიზდება და საზოგადოებისგან გარიყული ხდება, არ აქვს განათლება და შესაბამისად არ აქვს სამსახურის პოვნის იმედი, ეს კი  საკუთარი თავის და ბავშვები გამოკვების იმედებს აქარწყლებს, ამიტომ ის განაგრძობს მოძალადე ქმართან ცხოვრებას.

ყველაზე სამწუხარო კი საზოგადოების მხრიდან გამოვლენილი  გულგრილობა და ემპათიის ნაკლებობაა, პატრიარქალური გარემო და რელიგიური შეხედულებები კი ამ გულგრილობის გაზიარებას უფრო მეტად ხელს უწყობს, თავად ქალებიც ხელს უწყობენ სტერეოტიპების გამყარებას, ისინიც მიიჩნევენ, რომ არიან სუსტები და მათზე ვიღაცამ უნდა იზრუნოს, ისინი მიიჩნევენ, რომ არანორმირებული შრომა ქალის მოვალეობაა, ისინი მიიჩნევენ რომ ქმრის მხრიდან ღალატი, “რა მოხდა ქალებში გაიარა”-აა, ისინი მიიჩნევენ, რომ არ აქვთ უფლება.

პრობლემა ამაშია.

Read Full Post »

ჩვენი არასწორი და სწორი დამოკიდებულებები ბავშვობიდან მოდის და ეს მეტწილად, იმ მენტალურ სივრცეზეა დამოკიდებული, სადაც პიროვნების ჩამოყალიბება ხდება. მე ბედმა გამიღიმა, ჩემი ბავშვობის უმეტესი დრო ბებიასთან გავატარე, რომელსაც აკადემიური განათლება საერთოდ არ ჰქონია. ამას, იმიტომ ვუსვამ ხაზს, რომ აკადემიურობის გარეშე დაგროვილ ცოდნასთან, ცხოვრებისეულ შეხედულებებთან და ცრურწმენებთან პარალელურად ხდებოდა ჩემი განვითარებაც.  ეს სივრცე იყო ჩემი პატარა ობსერვატორია, საიდანაც მე ყველაფერს დიდი ინტერესით ვაკვირდებოდი და შემდეგ, გულმოდგინედ ვინახავდი მოგონებათა ზარდახშაში, ან მწვანე თორმეტ ფურცლიან რვეულში ვიწერდი.

თანამედროვე ბავშვს თუ ჰკითხავთ, როგორი უნდა იყოს მათი მშობლების საწოლი, ის აუცილებლად იტყვის, რომ საწოლი უნდა იყოს დიდი, ერთიანი, ლამაზი ბალიშებით და გადასაფარებლით.

ბებიას ოთახი და მათო ცოლ-ქმრული საწოლი კი სულ სხვანაირი იყო. რაც, თავი მახსოვს იმ ოთახში, რომელიც ხშირად იცვლებოდა სხვადასხვა ფერის შპალერით, ორი საწოლი ცალ-ცალკე იდგა, ერთი ერთ კედლის მხარეს, მეორე მეორესთან. შუაში დარჩენილი დიდი სივრცე გამოუყენებელი რჩებოდა. როცა, ეს დაშორებული რკინის, ზამბარებიანი საწოლები მახსენდება, მათთან ერთად ბებიაჩემის სახეც ამოტივტივდება,რომელიც ცოლ-ქმრულ ურთიერთობებზე საუბრის დროს, უსიამოვნო სახით იტყოდა:”შენ არ იცი შვილო ეგ რა ტანჯვაა”…მიუხედავად, ასეთი გაფრთხილებებისა, სექსის მიმართ მაინც პოზიტიური დამოკიდებულება მქონდა.

ცოლ-ქმრის საწოლებს შორის დარჩენილი სივრცე, იყო სწორედ ის უფსკრული, რომელიც იმ დროინდელ ცოლ-ქმარს ერთმანეთს აშორებდა, არარაფერს ტოვებდა მათ შორის, გარდა მხოლოდ ყოფითი, რუტინული დეტალებისა, როგორიც არის: კვება, მემკვიდრეობითი ხაზის გაგრძელება, კოლმეურნეობა და კომუნისტური პარტიის დამსახურებული მუშაკად გახდომა, ასე რომ ცოლ-ქმრული მოვალეობის შესრულება, მთავრობის წინაშე მოსახდელ ვალებში შედიოდა.

ამას, მოჰყვებოდა სხვა ცხოვრებისეული ამბები, ხშირი სელექციური აბორტები, მუცლის მოშლის თვითნებური და სამწუხარო ფაქტები, გვარის გამგრძელებლის დაბადების სიხარული თოფის დაგრუხუნებით, ხოლო გოგოს გაჩენის შემთთხვევაში, კაცების დამნაშავე და მონანიე სახეები. აღარ ვსაუბრობ ქალის დაჩაგრულ როლზე, რომლისგანაც ქალური მხოლოდ ფაქტურა იყო დარჩენილი.

არ ვიცი, რატომ მოხდა, ისე რომ ადამიანმა, ყველაზე ძვირფასი , თავისი სექსუალური იდენტობის  ნიშანი, ყველაზე უხამს, მისთვის საძულველ სიტყვებად აქცია, სექსუალურ აქტს სათაკილო გაგება დაუმკვიდრა და ვერც მიხვდა, რომ საკუთარი თავის შეურაცხყოფა აქედან დაიწყო.

მე კიდე მგონია, რომ ჩვენი საშვილოსნო ძალიან ბევრი პატარა ლამპიონებით არის სავსე, რომელიც შიგნითაც ანათებს და გარეთაც, ყველაფერს ანაზებს და აქალურებს და მხოლოდ, ჩვენზეა დამოკიდებული მათი ნათება, თუ მოგვინდება შეიძლება ერთი ხელის მოსმით ყველაფერი ჩავაქროთ.

მაგრამ, არსებობს ალტერნატიული გაგება საშვილოსნოს დანიშნულებისა, მგონი ამ სიტყვასაც პირდაპირ იგებენ, ასეთები ფიქრობენ, რომ საშვილოსნო საღეჭი რეზინაა, საიდანაც დრო და დრო ბუშტების იბერება.

ამასწინათ, მეგობრის ბებიამ, რომელიც ძალიან მოხუცდა და მეც სხვაში ავერიე, მკითხა:”უტას ცოლი, ხომ არ “მორჩენილაო “”. მერე მე ავუხსენი, რომ უტას ცოლი მე ვარ და ჯერ არ ვაპირებთ ბავშვის გაჩენას. მერე კი დაამატა და მირჩია, რომ სანამ ორგანიზმი ახალგაზრდაა ეხლა ჯობია,მერე კი შეიძლება   საშვილოსნო გადაიწვას.

ხოდა, დღეს გამახსენდა ეს ამბავი. საკვერცხეების ანთებები და სხვა ქალური პრობლემები, რომელსაც მე ავტომატურა ვთარგმნიდი  საშვილოსნოში შუქის ანთებად, ეხლა კი დავრწმუნდი, რომ სწორადაც მიფიქრია:)

 

Read Full Post »

ჩემი ომის ამბები რამდენნაირია, უფროსწორად ბევრნაირია.

აფხაზეთის ომის დროს, ზაფხულში სოფელში ვიყავით, დედაჩემი მირანდაზე იყო ფეხმძიმედ, მახსოვს ვიღაცეები მოვიდნენ და რაღაცაზე დაუწყეს ლაპარაკი,ისეთი განცდა მაქვს ეხლა, თითქოს ამ ყველაფერს ოდნავ მიხურული კარიდან ვუსმენდი, არადა მახსოვს ეზოში ვიდექი, თბილოდა და დედაჩემი და ის ვიღაცეები ბებიაჩემის საწოლ ოთახში იდგნენ. მაშინ ყველა ცოცხალი მეგონა. მერე მივხვდი, რომ საქმე მამა ანდრიას შეეხებოდა, მერე ამ ყველაფერს კამანის ტრაგედია დაერქვა. ანუ ყველას – ერთი.

თუ ქალაქში პურის რიგებში დგომა გვიწევდა, სოფელში საჭმელი არასდროს გვაკლდა და ომის წლებიც ჩემს მოგონებებში სულ სითბოსთან და ცხელ ჭადებთან ასოცირდება, ოღონდ როცა სოფელში ვიყავით. ბებიაჩემი დიდ, ცხელ ჭადებს დააცხობდა კეცებზე, შემდეგ ქინძს და მარილს დანაყავდა, ცხელ ჭადებს  წაუსვამდა , სახლის ქვის კიბეებზე ჩამოჯდებოდა და ყველას,მეც, ჩემს დას და ჩემს ბიძაშვილებს გვირიგებდა. ასეთ არომატულ ჭადებს, სუნელიან ჭადებს ვეძახდით.

მაგრამ, მახსოვს რამდენიმე შუადღე, როცა თვითფრინავმა ისე დაბლა გადაიფრინა, რომ ყველა ინსტიქტურად ვენახებისკენ გავიქეცით, როგორც აღმოჩნდა ზუსტად ვენახების თავზე გადაიფრინა.

თვითმფრინავის ხმის გაგონებაზე დიდხანს მჭირდა შიშები, ქალაქში ჩვენს უბანთან ახლოს ჯარის შენობა იყო, არც კი ვიცი ზუსტად რა ჰქვია, ჩვენ მწვანე ფარდები გვეკიდა ფანჯრებზე, მახსოვს დედაჩემს და მამაჩემს არაფრის ეშინოდათ, მე კიდევ ხშირად ღამით გავიღვიძებდი, რომელიმე თვითფრინავის გადაფრენის ხმაზე და დედაჩემს ისეთი ხმით ვეკითხებოდი, დე რა ხდება, რომ თითქოს არ მინდოდა შემეშინებინა, ეს კითხვა კი თავის თავში გულისხმობდა კითხვას :“დე ომი, ხომ არ არის?“. დედაჩემიც მშვიდად მეტყოდა, არა ნუ გეშინია, არაფერი ხდება, დაიძინე. მერე ერთ დღესაც, მივხვდი რომ ეს შიში, რომელიც მთელი ბავშვობა მტანჯავდა, სადღაც გამქრალიყო. ეტყობა დიდი გოგო, რომ გავხდი მაგიტომაც ადგა და გადაიკარგა.

აგვისტოს ომის დროს და მის წინა დღეებში, როცა მაგრად დაიძაბა სიტუაცია, მე საინფორმაციოებს არ ვუყურებდი, „ძველ ქალაქში“ ვმუშაობდი, ხშირად ღამით მიწევდა მუშაობა და ამიტომ, მოსალოდნელი დარტყმების შესახებ სხვა ჩემსავით,დისტანცირებული დამკვირვებლებისგან ვიგებდი.ისე დიდად, არც რადიოს ფოიეში ვაქცევდი ყურადღებას ტელევიზორს, რომელსაც 7 აგვისტოს ღამეს ქეთი, ირაკლი და კიდევ ვიღაცეები მისჯდომოდნენ, რამდენჯერმე გავიარე ფოიეში, უბრალოდ ყავა ავიდუღე და სტუდიაში შევიტანე.

მეორე დღეს მე და ავთო, ლაგოდეხში მივდიოდით. რამაზ სამხარაძემ თავის რადიოში, ჰერეთში მიგვიწვია ორივე სტუმრად, ნუ მუსიკალურ წამყვანებად. 7 აგვისტოს ღამეს,თითქმის მთელი ღამე უტას ვწერდი, აკო იმ ღამეს რადიოში დარჩა და მე მგონი სულაც არ უხაროდა, კახეთში რო მივდიოდი. უკვე მარშუტკაში ჩამჯდარს, მამაჩემმა დამირეკა და მითხრა სიგიჟეა, ეხლა რო მიდიხარო, არაფრით მჯეროდა რომ რამე მოხდებოდა. გორში მობილურები უკვე აღარ იჭერდა. დიდუბეში უტა დამხვდა. თეთრი, მოკლე მკლავიანი „საროჩკა“ და ჯინსის შარვალი ეცვა, ჩემი ვარდისფერი ზურგჩანთა გამომართვა და მერე ცოტა ხანს ოკრიბის სადგურის უბინძურეს მოსაცდელში დავჯექით. ავთო რამდეჯერმე გარეთ გავიდა და უტამაც რამდენჯერმე მაკოცა. მერე რამაზიც მოვიდა და ჩვენ წავედით. ეხლა, რომ ვიხსენებ ვფიქრობ არაფრით არ უნდა წავსულიყავი ლაგოდეხში, მაგრამ მეგობრულ კონიუნქტურას ვეღარ გავუწიე ძალა. წასვლამდე ელდეპოში ცოტა ვჭამეთ, იმ დღეს სიღნაღშიც გავიარეთ და სურათებიც გადავიღეთ,მერე რამაზის სოფელშიც გავჩერდით და გვიან მივაღწიეთ ლაგოდეხში. მთელი გზა საინფორმაციოებს ვუსმენდით, უტას სიტყვები მახსენდებოდა, ბიჭები პირდაპირ ქუჩიდან აჰყავთო და მგონი ვთხოვე, სახლში დაეტიე მეთქი:)

„ჰერეთი“ დავათვალიერეთ. უკვე ვხვდებოდი, რომ ჩვენს ჩამოსვლას აზრი აღარ ჰქონდა, ისე იყო უკვე დაძაბული სიტუაცია. ყველგან „ოდნოკლასნიკები“ ციმციმებდა, ჰერეთის რადიო ყოველ ნახევარ საათში ანახლებდა საინფორმაციო გამოშვებას. პირველად მომინდა, საინფორმაციოს წამყვანობა, რომელიც მერე სხვადასხვა მიზეზების გამო ვერ ავისრულე.

რადიოს შენობასთან ახლოს, მიგვიჩინეს ბინა.  ავთოს უფრო მყუდრო, ლურჯ ფარდიანი და წიგნებით გამოტანილი ოთახი შეხვდა, მე კიდევ უამრავ ფანჯრიანი და საკმაოდ ნათელი ოთახი. იმ წუთასვე შემშურდა.

სხვა დღებში, უკვე ვეღარაფერს ვაკეთებდი. სიმბოლურად გადავიდოდი ხოლმე რადიოში, სადაც უკვე აზარტში იყო გადასული ინფორმაციების მოპოვება. ტელევიზორი მუდმივად ჩართული იყო. ყველა სადღაც დარბოდა, ხალხი ხმაურობდა, რამაზის დანახვაზე ვხვდებოდი, თუ როგორი მნიშვემლოვანი იყო მისთვის ინფორმაცია. „ჩვენი ნიუსი, პირველზე დევს“ ყვიროდა. მოკლედ ყველა დარბოდა.“ეს დაბობმბეს, ის დაბომბეს, გვბომბავენ“ – სულ ეს მესმოდა.

ოთახში ჩავიკეტე, წიგნები ვთხოვე დიასახლისს, ხან ვკითხულობდი, ხან ვწერდი, ძირითადად კი მეძინა . ავთომ ბილაინის ორთეთრიანი ნომერი მომცა და თითქმის მთელი ღამე აივანზე უტას ველაპარაკებოდი, ომი სულ არ მახსოვდა.

მგონი 10 თუ 11 ივლისი იყო, უტამ ჩამომაკითხა, ბანანები და რაღაც , ტკბილეული ჩამომიტანა. სადგურზე დავხვდი, მანამდე, ვერაფრით გადავწყვიტე რა ჩამეცვა, ხან გრძელი კაბა ჩავიცვი, ხან კიდევ მოკლე, სარკე შემოსასვლელ ოთახში იდგა, სადაც დიასახლისი და მისი თბილისიდან ჩამოსული შვილი და შვილიშვილი იყვნენ დღის განმავლობაში, მე კიდევ საჯაროდ გამოპრანჭვის საშინლად მრცხვენოდა და დიდად აღარ გამომიდია თავი. ლაგოდეხის სადგურში დავხვდი უტას. რა ეცვა, ვერაფრით ვიხსენებ, დიასახლისის შვილიშვილი ძვლივს, რომ მოვიცილე, ოთახში შევიყვანე. ვგრძნობდი, ის პატარა მაიმუნი საიდანღაც გვიყურებდა, ამიტომ უტამ რამდენჯერაც დააპირა კოცნა, იმდენჯერ მოვიშორე. საშინელი ოთახი იყო, გვერდითა კედელი მინით იყო გამიჯნული, ამ მიჯნაზე კარადაც იყო მიდგმული, მაგრამ გვერდით ოთახში მყოფებს მეც ვხედავდი ჭუჭრუტანიდან. იმ მაიმუნმა ბიჭმა, რამდეჯერმე კარიც შემოგვიღო, მერე ქუჩაში გავისეირნეთ, საშინლად ცხელოდა, ვერც სტადიონზე და ვერც ვერსად ვაკოცე უტას. საშინელება იყო პირდაპირ. მერე ლაგოდეხის კაფეში დავჯექით, სადაც მიმტანიც ყბადაღებული გვიყურებდა. მე დავლიე ცხელი ყავა და შემდეგ ფორთოხლის წვენი, უტამ მარტო წვენი.უტა იყო შესანიშნავი, ჩემს წინ იჯდა და თვალს არ ვაშორებდი, რა ეცვა ეხლაც ვერ ვიხსენებ, მაგრამ პატარა ზურგჩანთა, რომ ეკეთა ეს მახსოვს. აშკარად არ იყო სიყვარულის დრო კახეთში. მოსაღამოვებული იყო, რომ გავაცილე. წითელი „მარშუტკით“ წავიდა.

მე და ავთო კი კიდევ რამდენიმე დღე დავრჩით, საღამოს სახლთან ახლოს თონე იყო და თონის პურებს ვყიდულობდით და იქვე კიბეებზე ვჭამდით. დილით, რაღაც ასევე ნაყიდ რძიან სასმელებს, ერთჯერად სუპებს და კარტოფილიან ღვეზელებს შევექცეოდით.

ერთ ღამეს ჩემს ოთახში შეკრებილმა სახლის ბინადრებმა გამაღვიძეს. ყველას ჩემს ოთახში მოეყარა თავი, ჩვენს დიასახლისს (მგონი ნათელა ერქვა), მის გოგოს, მის ნახევრად მძინარე შვილიშვილს და ავთოს. თურმე ალაზნის ველზე ჩამოუგდიათ ბომბი და ხმაურზე გაღვიძებიათ. მე ვერაფერი გავიგონე. ნათელა დეიდა კი ასე გვამშვიდებდა :“ნუ გეშინიათ, არაფერი მოხდება,უბრალოდ ჩამოყრიან ბომბებს და ვსიოო“– თან ხელს აიქნევდა და ჩაიქნევდა. ამ ამბებს მერე ხშირად  ვიხსენებდით.

წინა საღამოს რამაზმა თავისთან დაგვპატიჟა. არაჩვეულებრივი ცოლი ჰყავს ნათია და პატარა ავთო. მაშინ ტყუპი გოგოები არ იყვნენ გაჩენილი. ლაგოდეხიდან მანქანით წამოვედით. უტა ავლაბარში ვნახეთ, შავი მოტკეცილი მაისური ეცვა, ჩემი ვარდისფერი ზურგჩანთა გამომართვა, ავთოს დავემშვიდობე და წამოვედით.

ავთო შემოვლითი გზებით გადავიდა ქუთაისში, მამამისი დახვდა თბილისში და წაიყვანა. მე კი მგონი ერთი თვე დავრჩი თბილისში.

ლაგოდეხზე, როცა ვფიქრობ სულ ის მახსენდება, ჩვენი დიასახლისის სიძის ქემელი, რომ მოვწიე. კარადაში იდო და ცდუნებას ვერ გავუძელი. ასე კარგად არცერთი სიგარეტი არ მომიწევია.ავიდუღებდი ყავას, შემოვჯდებოდი ფანჯარასთან და არხეინად ვეწეოდი,  ერთადერთი რაც ნერვებს მიშლიდა კალიები იყო. აქლემის და ქემელის ქურდი, ნეტა ყველა ქურდია? 🙂

აგვისტოს ომის ორი წლის თავზე, ზუსტად 8 აგვისტოს, მე და უტამ ჯვარი დავიწერეთ. ჭირი იქა, ლხინი აქა:)

პ.ს ამ ამბის დაწერის ინსპირატორი, გიუნტერ გრასის „ჩემი საუკუნე“ იყო. თუ დრო, გაქვთ თქვენც დაწერეთ თქვენი ამბავი.

 

Read Full Post »

ამ დილით გადავწყვიტე სოფელში წასვლა. თან მზემ გამოანათა და სტიმული მომცა. ძვლივს გვეღირსა მზე, ხვალაც კარგი ამინდი იქნება და იქ კიდე ულამაზესად იქნება აყვავებული ყველაფერი, ატმის ხეები და ტყემლის ხეები. ბებიაჩემი, რომ წვებოდა იმ ლოგინზე წამოვწვები და წიგნებს წავიკითხავ, თუ დამაცალა მამაჩემმა. ორშაბათს ჩამოვალ, კარგია რომ სოფელში წასვლა მომაფიქრდა.

იქ უფრო კარგად დავწერ. ყველაფრის შეგჰრძნებებს მომიტანს იქაურობა და ყველაფერს გამახსენებს, რაც მგონია რომ დამავიწყდა. ბებიაჩემის და ბიძაჩემის სასაფლაოზე გავალ და ცოტა ხანს იქაც გავჩერდები. კარგა ხანია იქაც არ ვყოფილვარ. მთავარია არ გაწვიმდეს, თორემ ყველა გეგმა ჩამიფლავდება.

ნახვამდის ორშაბათამდე. კარგია სახლიდან გასვლა 🙂

Read Full Post »

იმ ადგილზე ვიყავი,სადაც ძაან სიმშვიდეა,ხანდახან ძაღლები თუ დაიყეფებენ და ისიც მარტო იმიტომ,რომ შორიახლოს ქეციანი ძროხა შენიშნეს.როცა იმ ადგილზე მოვხვდებოდი,ოღონდ ბავშვობაში,ყოველთვის მეგონა,რომ აქედან კარგად ჩანსთქო ჰორიზონტი.მაშინ აზრზე არ ვიყავი,რა იყო ეს ჰორიზონტი,მაგრამ რასაც ვხედავდი მეგონა,რომ აუცილებლად ეს სიტყვა უნდა რქმეოდა.

იმ ადგილზე ბავშვობაშიც დავდიოდი,მიტოვებული და მივარდნილი აეროპორტია..მზიანი და ტრიალი..მოშორებით მომცრო გორაკებია,სადაც რაღაც პატარა ნაგებობებია .ამ ნაგებობებში,მე და ჩემი დაქალი ხშირად ვაფარებდით თავს და ვიჯექით და ვეწეოდით,ვეწეოდით და ვეწეოდით,ხანდახან წვიმაც მოგვისწრებდა და ჩვენ კი მაინც იქ ვიჯექით.რაღაც მწვანე კოლოფიან სიგარეტს ვეწეოდით,მერე თქვეს ყელის  კიბოს აჩენსო,მაგრამ არ მახსოვს თავი დაგვენებებინოს იმ სიგარეტისთვის.

კიდე,აი ისეთი ადგილია,ვითომ “პატიოსანი” გოგოები(ჩემს ბავშვობაში ხდებოდა ესეც)იმ ადგილისკენ,რომ არ გაისეირნებდნენ.“ცუდი სახელი” აქვსო თუ რაღაც ამნაირ ყლინჯობებს იძახდნენ.იმ დროს ხალხს ზასაობა და ჟიმაობა ერთი და იგივე ეგონათ…მართლა ზასაობდნენ იქ ვიღაცეები,მაგრამ მერე რა.მოკლედ პატიოსანი მოსახლეობისგან შერისხული ადგილი იყო.

თავიდან პირველად იქ მომივიდა აზრად წავსულიყავი და ისე მეტირა,ძე ხორციელი რომ ვერ დაინახავდა და რომ ვერ მომისმენდა.თმებიც არ დამივარცხნია,ისე გავვარდი.ქუჩაში ისეთი შეგრძნება გამიჩნდა,თითქოს ყველა მე მიყურებდა და ყველა მოითხოვდა მოითხოვდა,სათითაოდ ამეხსნა მათთვის ყველაფერი.

მივუახლოვდი და ღრმად ამოვისუნთქე ,რათა მთელი დაგროვილი ემოციები ერთ ღრიალად ამომეფრქვია და ვიღაც ლილიპუტი ჯარისკაცი მეკითხება “საით აპირებთ?” მეც მეთქი,გასეირნება მინდა და არ შეიძლება მეთქი ვეუბნები გაშეშებული და გამოფიტული სახით და მპასუხობს “არა”.ჰოდა ავდექი და გამოვბრუნდი,გული გამისქელდა მოულოდნელად,გავმწარდი ამ რეგვენ ჯარისკაცზე,მაგრამ ისე ვიყავი სასოწარკვეთილი,სხვაგან ვერსად წავიდოდი,რადგან სხვაგან ასეთი მარტოსული და თავისუფლად საღრიალო ადგილი აღარ მეგულებოდა და დავადექი სხვა ბილიკს და მაინც მივუახლოვდი ჩემს საყვარელ კოშკს და შევძვერი შიგნით,გაუბედურებული და დამწუხრებული:)გულით.სადღაც მოჩანდა ვიღაც კაცი,რომელიც გაზეთს კითხულობდა მარტო და მეც ჩავთვალე,ამასაც მარტოობა მონატრებია მეთქი,ამ უბედურსთქო.და უცებ ბედნიერი გავხდი,რომ მარტო მე არ ვიყავი ამ ქვეყანაზე მარტოსული.ჩემი “სულიერი მეგობარი”:)იჯდა კაი ხანს და კითხულობდა,იმ ჯარისკაცსაც ვხედავდი შორს,მესიჯს უგზავნიდა ალბათ ვინმე საყვარელ ადამიანს:) და ვიგრძენი,რომ საშინლად გამოვიფიტე კიდევ.

ვიჯექი კარგახანს ამ ჩემს ბეტონის მოცუცქნულ ბუნაგში და კვდებოდა ჩემი მუცელი ნერვიულობით.ისე კი მართლა ძაან კარგად მოჩანდა ჰორიზონტი.დავიღალე ჯდომით და გარეთ გავფორთხდი,კიდევ ერთხელ დავარწმუნე თავი,რომ ჩემნაირად მიტოვებული ძაღლიც კი არ იქნებოდა დედამიწის ზურგზე,ამან საშინლად დამასევდიანა.ისე გავმწარდი,მკლავზე დავიწყე საათების გამოყვანა,ოღონ ამჯერად,ბავშვობისგან განსხვავებითუფრო ღრმა და მტკივნეული ლაქები დამაჩნდა.ვუყურებდი და ვტკბებოდი როგორ ლურჯდებოდა ჩემს ხელზე კბენისგან ლაქები.

მაზოხიზმის აპოთეოზი.

ძილი მომინდა,ჩემი ბუნაგის გარეთ ძაან მწველი მზე იყო,თუმცა მე მაინც ვერაფერს ვგრძნობდი.წამოვწექი მინდორზე და თავი იმით დავიმშვიდე,ბომჟებს სულაც ხიდისქვეშ სძინავთთქო,მერე ბებიაჩემი გამახსენდა მინდორზე წამოწოლას,რომ გვიშლიდა,”რამე არ აგყვეთო”…მაგრამ ბომჟებზე ფიქრმა გამაძლიერა და თანდათან მოვეშვი .შემხმარი ბალახების სუნი მსიამოვნებდა,ცა იყო მართლა საჩემო.ვიღაც ბავშვი სადღაც ღნაოდა “დედაა,დეეეე”.ნერვებს მიშლიდა ეს ღნავილი.ძაან დაბლა ყვავები დავფრინავდნენ და მერე თვითმფრინავმა ხაზი რომ დატოვა,გამახსენდა,რომ ასეთ რამეებს,მარტო ბავშვობაში ვაქცევდი ყურადღებას და ძაან თბილი ემოციები წამოვიდა.გამითბა მუცელიც.მარტოსულიც თავს არაჩვეულებრივად ვგრძნობდი.ამ დროს უტა მწუხრის ლოცვაზე იყო და ალბათ ჩემზე ლოცულობდა,თუ არ ლოცულობდა ისე მაინც იდგებოდა სადმე კუთხეში.

მე კი ვეგდე მინდორზე და ჩემს თავს ფილოსოფიურ კითხვებს ვუსვამდი.

პასუხი საერთოდ არ მქონდა ამ კითხვებზე,თან კატასტროფულად მეძინებოდა. ამოვიდე ჩანთა თავქვეშ და დამეძინა.ძილღვიძილში მეძინა.უტას სმს ვნახე მერე “ძველებურზე უფრო მეტად მიყვარხარო”…დაბნელებას იწყებდა და წამოვედი.ის ჩემი “სულიერი მეგობარი” გაზეთს,რომ კითხულობდა აღარ დამხვდა.გავიფიქრე,ალბათ დაუბრუნდა თავის საშინელ ოჯახსთქო..

გაგრძელება იქნება

Read Full Post »

ბებიაჩემი არასოდეს მოკვდებოდა.

ბანაობის დროს ფეხებს ერთმანეთს თუ არ გადავუსმევდი, მშობლები არ მომიკვდებოდნენ.

თუ დამასლოკინებდა ნათლია მახსნებდა.

თუ ძაღლი ყმუოდა,ვინმე მოკვდებოდა(ეს ახლაც მგონია).

თუ ბებიაჩემს დააცემინებდა,მეც დარწმუნებული ვიყავი,რომ ვინმე მოვიდოდა.

მეგონა ერთ ღამით ჩემს სახელსაც დაიძახებდა ჭინკა.

მეგონა ბებიაჩემს ყველაზე დიდი ძუძუები ჰქონდა.

მეგონა ბაღიდან თუ გამოვიპარებოდი,სახლს ვეღარ მოვაგნებდი და კორპუსებში ჩავიყლაპებოდი .

მეგონა ცისფერი სისხლი მქონდა და სამეფო ოჯახის შთამომავალი ვიყავი

(ეს მარტო იმის გამო,რომ ცისფერი  ვენები ბავშვობაშიც ზუსტად ასე მქონდა ამოყრილი ხელებზე,როგორც დღეს).

თუ დამასლოკინებდა,მეგონა სადმე მახსენებდნენ.

(რომ,გავიზარდე,მერე უკვე როცა ყურები მიხურდა მჯეროდა,სადღაც მლანძღავდნენ)

მეგონა მაღლა თუ ამწევდნენ,სადღაც ამერიკას დავინახავდი.

მეგონა,მესამე კიბიდან თუ გადმოვხტებოდი მენსტრუაცია აღარ მექნებოდა.

და კიდევ უამრავი რაღაც მეგონა,რასაც ამ წამს ვეღარ ვიხსენებ,მაგრამ ასეთი “მეგონებით” და ცრურწმენებით გავსებული ბავშვი ვიყავი.

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers like this: